Wie in Bergen op Zoom over carnaval begint, wordt al snel vriendelijk verbeterd: hier heet het feest Vastenavend. Een paar dagen per jaar verandert de West-Brabantse vestingstad in Krabbegat, en de inwoners worden Krabben. Dat klinkt misschien als een grapje voor de buitenwereld, maar voor veel Bergenaren is het een vast onderdeel van wie ze zijn.

In dit artikel lees je waar die bijnaam vandaan komt, welke tradities het feest zo eigen maken en hoe je de sfeer het beste kunt beleven. Aan het eind vind je praktische tips om het programma van het moment bij te houden, zodat je niets mist.

Waarom Bergen op Zoom Krabbegat heet

Over de herkomst van de naam Krabbegat bestaan verschillende verhalen. Het bekendste gaat terug naar de tijd dat Bergen op Zoom nog een drukke haven had aan de Oosterschelde. Bij eb viel de haven droog en krioelde het in de modder van de krabben. Zo zou de stad haar bijnaam hebben gekregen, en haar inwoners de naam Krabben.

Of het verhaal tot in detail klopt, maakt eigenlijk weinig uit. Tijdens Vastenavend draagt iedereen de naam met trots. Je ziet krabben terug in versieringen, op kleding en in liedjes, en de bijnaam geeft het feest een herkenbaar eigen karakter dat je in andere Brabantse carnavalssteden niet tegenkomt.

Een feest zonder prins

Wat veel bezoekers verrast, is dat Bergen op Zoom geen prins carnaval kent. Waar andere steden een hoogheid met gevolg hebben die het feest leidt, ligt de nadruk hier op de mensen zelf. Het idee is eenvoudig: Vastenavend is van iedereen, niet van één persoon op een troon.

Dat merk je aan de manier waarop er gevierd wordt. Verkleden is geen bijzaak maar een kunst. Veel Krabben steken weken, soms maanden, in hun pak. Groepen vrienden of families kiezen samen een thema en werken dat met veel humor uit. Juist die creativiteit van gewone mensen maakt het straatbeeld zo levendig.

Tradities die je niet mag missen

Rond Vastenavend draait alles om samen zijn, muziek en een flinke dosis zelfspot. Een paar onderdelen komen elk jaar terug en vormen voor veel mensen het hart van het feest.

• De grote optocht door de binnenstad, met wagens en loopgroepen vol satire
• Een aparte optocht voor kinderen, waar de jongste Krabben schitteren
• Zate hermeniekes en blaaskapellen die door de straten en kroegen trekken
• Het beeld van het Peerd van Ome Loeks, dat voor veel Bergenaren bij het feest hoort
• Volle cafés rond de Grote Markt, waar tot laat wordt gezongen

De sfeer op straat

Het bijzondere aan Vastenavend is de ongedwongen sfeer. Je hoeft niemand te kennen om er meteen bij te horen. Een compliment over iemands pak is vaak genoeg voor een gesprek, en voor je het weet sta je mee te zingen met een lied dat je een uur eerder nog nooit had gehoord.

Wil je weten wat er op een bepaalde dag te doen is, dan helpt het om lokaal nieuws in de gaten te houden. Op een site als Nieuws uit Bergen op Zoom lees je wat er speelt in de stad, ook rond evenementen zoals Vastenavend. Zo weet je vooraf beter waar je naartoe wilt en wanneer.

Tips om het programma te volgen

Het programma van Vastenavend kan per jaar verschillen. Tijden van optochten, routes en afsluitingen worden meestal kort voor het feest bekendgemaakt, en soms verandert er last minute nog iets door het weer of drukte. Kijk daarom niet alleen een week van tevoren, maar ook op de dag zelf even naar de laatste informatie.

Volg daarnaast de berichten van de gemeente over verkeer, parkeren en openbaar vervoer. In de binnenstad is het tijdens de optocht erg druk, dus kom bij voorkeur te voet, op de fiets of met de trein. Spreek met je gezelschap een vaste ontmoetingsplek af, want in de menigte raak je elkaar snel kwijt en het telefoonbereik kan haperen.

Goed voorbereid naar Krabbegat

Trek kleding aan waar je het een paar uur buiten in volhoudt, want februari kan koud en nat zijn. Een pak dat over een warme laag past, is geen overbodige luxe. Neem wat contant geld mee voor kleinere kraampjes en zorg dat je weet hoe je weer thuiskomt.

Vastenavend in Bergen op Zoom draait uiteindelijk om meedoen. Of je nu geboren Krab bent of voor het eerst komt kijken, met een beetje voorbereiding en een open houding voel je al snel waarom zoveel mensen elk jaar weer naar Krabbegat terugkeren.